Energierekening niet meer te betalen? Dit kun je nu al doen, voordat het Noodfonds in januari opent

De temperaturen zakken, de energieprijzen gaan omhoog en bij kwetsbare huishoudens groeit de geldstress. Dat is de kern van een bericht van NU.nl deze week. Het Noodfonds Energie, waar mensen met een laag inkomen en een hoge energierekening een beroep op kunnen doen, opent pas in januari. En dat fonds is alleen bedoeld voor mensen die hun verwarming daadwerkelijk aanzetten.

Dat laatste is geen detail. Uit onderzoek in de Maastrichtse wijk Caberg blijkt dat lang niet iedereen de verwarming aanzet. Mensen met een trui op de bank in een koud huis, omdat ze bang zijn voor de afrekening. Wie de winter zo doorkomt, loopt gezondheidsrisico's en krijgt bovendien vocht- en schimmelproblemen in huis. En wie straks een aanvraag wil doen bij het Noodfonds, moet juist wél gestookt hebben.

De prijzen helpen niet mee. Een eenjarig energiecontract is in tien maanden tijd zo'n 1.100 euro duurder geworden. Een huishouden met een gemiddeld verbruik betaalt nu ruim 2.700 euro per jaar. Dat verschil voel je direct in je maandbedrag.

Zet de verwarming niet helemaal uit

Het klinkt als de snelste besparing, maar een huis dat weken achtereen koud en vochtig staat, kost je op termijn meer. Vocht slaat neer op koude muren, schimmel volgt, en een klam huis warm stoken kost juist extra gas. Daar komt bij dat kou slecht is voor je gezondheid, zeker voor jonge kinderen, ouderen en mensen met longklachten.

En dus: wil je straks aanspraak maken op het Noodfonds, dan hoort daar bij dat je je huis verwarmt. Stook dus gericht in plaats van helemaal niet.

• Verwarm de kamer waar je het grootste deel van de dag zit, en houd de deur dicht.
• Zet de thermostaat in slaapkamers en de gang laag, maar niet op nul.
• Lucht kort en krachtig: ramen een kwartier tegen elkaar open in plaats van de hele dag een kiertje.

Bel je leverancier voordat je een betaling mist

De belangrijkste stap kost je een telefoontje. Zie je aankomen dat je het termijnbedrag niet redt, neem dan contact op met je energieleverancier voordat er een herinnering of aanmaning binnenkomt. Vraag naar de mogelijkheden voor een betalingsregeling of een gespreide betaling. Leveranciers hebben hiervoor meestal een apart team en zijn vaak coulanter wanneer je zelf aan de bel trekt dan wanneer de incasso al is mislukt.

Twee dingen om in het gesprek mee te nemen:

Klopt je termijnbedrag nog? Als je verbruik lager ligt dan waar je leverancier van uitgaat, betaal je maandelijks te veel. Vraag om een herberekening op basis van je werkelijke meterstanden. Let op: verlaag je het bedrag te ver, dan krijg je bij de jaarafrekening een naheffing. Je schuift het probleem dan alleen vooruit.

Geef aan dat je betalingsproblemen hebt. Dat is geen prettige mededeling, maar het zorgt er wel voor dat je dossier anders behandeld wordt dan dat van iemand die simpelweg vergeet te betalen.

Klop aan bij je gemeente

Gemeenten hebben verschillende potjes en regelingen voor inwoners met een laag inkomen. Welke dat precies zijn en welke voorwaarden gelden, verschilt per gemeente en per jaar. Zoek daarom op de website van je eigen gemeente op "energiekosten", "bijzondere bijstand" of "schuldhulpverlening", of bel het algemene nummer en leg je situatie voor.

Vraag in elk geval naar:

• hulp bij energiekosten of een regeling voor inwoners met een laag inkomen;
• bijzondere bijstand, als je een onvermijdbare rekening niet kunt betalen;
• vroegsignalering van schulden, waarbij de gemeente je actief benadert als er betalingsachterstanden zijn;
• een energiecoach of een fixbrigade die bij je thuis komt kijken en vaak gratis kleine besparende maatregelen aanbrengt.

Dat laatste wordt onderschat. Een energiecoach kijkt mee waar de warmte je huis uit lekt en brengt in veel gemeenten kosteloos tochtstrips, radiatorfolie of ledlampen aan.

Zorg dat je klaar bent voor het Noodfonds in januari

Het Noodfonds Energie opent in januari. Controleer de precieze openingsdatum en de actuele voorwaarden op de officiële website van het fonds, want die kunnen per seizoen verschillen. Wat je nu alvast kunt doen, is je papieren bij elkaar leggen. Denk aan een recente jaarafrekening of maandfactuur van je energieleverancier, je klantnummer, inkomensgegevens van iedereen in je huishouden en je DigiD. Een aanvraag strandt vaker op ontbrekende papieren dan op de inhoud.

En nogmaals: het fonds is er voor mensen die hun verwarming aanzetten. Een winter lang in de kou zitten om de rekening laag te houden, werkt tegen je.

Wat je deze week in huis kunt doen

Besparen begint bij de goedkoopste ingrepen. Tocht is de eerste. Een kier onder de voordeur of langs een slecht sluitend raam laat continu warme lucht ontsnappen. Met zelfklevend tochtband en een dorpelstrip onder de deur ben je in een uurtje klaar en merk je het direct aan de tochtvrije vloer.

Staat je radiator tegen een buitenmuur, dan verdwijnt een deel van de warmte in die muur. Radiatorfolie kaatst die warmte terug de kamer in. Het is een van de weinige maatregelen die weinig kost en zich binnen een seizoen terugverdient.

Verder: ontlucht je radiatoren als ze bovenin koud blijven, draai de thermostaat een graad lager en zet hem 's avonds eerder terug in plaats van 's nachts op nul. Een huis dat helemaal afkoelt, kost de volgende ochtend veel energie om weer op temperatuur te krijgen.

Wil je weten waar je geld precies heen gaat, reken dan je verbruik eens door met de WattWijs verbruikscalculator. Je ziet dan welk deel van je rekening naar verwarming gaat en welk deel naar elektriciteit. Vaak zit er één apparaat of één gewoonte tussen die onverwacht veel kost. Meer concrete ingrepen vind je bij onze bespaartips voor gas en stroom.

De volgorde die werkt

Zet het op een rij en begin bovenaan. Bel vandaag je leverancier als je het maandbedrag niet rondkrijgt. Zoek deze week uit wat je gemeente biedt en vraag een energiecoach aan. Leg je papieren klaar voor het Noodfonds in januari. En pak ondertussen de tocht aan, want dat is de enige maatregel die meteen geld bespaart zonder dat je het koud krijgt.

Vraag hulp vroeg. Een betalingsachterstand die je op tijd meldt, is een regeling. Een achterstand die je laat lopen, wordt een incassotraject met extra kosten.