Nu vastzetten voor meerdere jaren? Zo weeg je een vast energiecontract af bij stijgende gasprijzen

De groothandelsprijs voor gas loopt hard op. Op 9 september 2026 sloot de Europese TTF-gasprijs op €78,68 per MWh, ongeveer 7% hoger dan een week eerder en ruim twee keer zo hoog als een jaar eerder. Eerder die maand, op 1 september, ging de prijs op één dag al 6,5% omhoog naar €69,62 per MWh. De onrust rond Iran en de oplopende olieprijzen spelen daarbij een rol.

Logisch dat je denkt: ik zet het nu vast, voor twee of drie jaar, dan ben ik er vanaf. Dat kan een prima zet zijn. Het kan je ook honderden euro's kosten. Het verschil zit in je situatie en in de kleine lettertjes.

Wat je nu daadwerkelijk betaalt

De groothandelsprijs is niet je eindrekening. Op 9 september 2026 lag de Nederlandse consumentengasprijs tussen €1,433 en €1,750 per kubieke meter, inclusief energiebelasting en btw. Dat verschil van ruim dertig cent per m³ tussen de goedkoopste en de duurste tarieven is fors. Bij een gemiddeld huishouden tikt dat flink aan.

Een tweede geruststelling: hoe onprettig de stijging ook is, de gasprijs ligt nog altijd flink onder het absolute record van augustus 2022. We zitten dus in een opwaartse beweging, niet in een herhaling van de crisis van toen.

Wat een vast contract eigenlijk doet

Een vast contract is geen voorspelling en geen winstkans. Het is verzekering. Je koopt zekerheid over je maandbedrag en je betaalt daar een opslag voor, want de leverancier neemt het prijsrisico over. Zit de markt in een stijgende lijn, dan zijn de vaste tarieven die vandaag worden aangeboden daar al op aangepast. Je klikt de huidige verwachting vast, niet het prijsniveau van vorig jaar.

De vraag is dus niet "gaat de prijs stijgen?" maar "kan ik een tegenvaller in mijn energierekening opvangen?". Kun je dat niet of nauwelijks, dan is die zekerheid geld waard, ook als je achteraf iets te veel hebt betaald. Heb je financieel wat lucht en kun je een dure winter uitzitten, dan is er minder reden om je voor jaren vast te leggen.

Wanneer meerjarig vastzetten wél logisch is

• Je hebt een strak huishoudboekje. Een vast maandbedrag dat je zeker weet, is dan meer waard dan de kans op een paar tientjes voordeel.
• Je stookt veel gas. Slecht geïsoleerd huis, cv-ketel, grote woning: dan slaat elke prijsschommeling hard door. Zekerheid weegt zwaarder naarmate je verbruik hoger is.
• Je zit nu op een variabel tarief dat al meebeweegt. Ruim 2,6 miljoen huishoudens hadden medio 2026 nog een variabel contract. Die tarieven volgen de markt met vertraging, dus de stijging van nu komt daar later alsnog binnen.
• Je blijft zeker in dit huis wonen. Geen verhuisplannen, geen warmtepomp op de planning, geen twijfel over je woonsituatie.

Wanneer je juist niet moet vastklikken

• Je gaat verhuizen of verwacht dat te doen. Bij een verhuizing kun je een contract meestal meenemen, maar niet in elke situatie past dat (denk aan een nieuwe woning met stadsverwarming of zonder gasaansluiting).
• Je gaat je huis verbouwen of verduurzamen. Wie over een jaar van het gas af gaat of zonnepanelen legt, heeft over drie jaar een compleet ander verbruikspatroon.
• Je hebt zonnepanelen en verwacht veranderingen in de salderingsregeling. Voorwaarden rond teruglevering verschillen per leverancier en kunnen tijdens een lange looptijd flink uitpakken.
• Je kiest puur uit angst. Paniekaankopen zijn zelden de goedkoopste.

Het addertje: de opzegvergoeding

Dit is het punt dat mensen het vaakst over het hoofd zien. Zeg je een vast contract op vóór het einde van de looptijd, dan kan dat je een opzegvergoeding kosten. Bij een variabel of dynamisch contract kun je boetevrij opzeggen.

Hoe langer je looptijd, hoe langer je aan die vergoeding vastzit. Een driejarig contract dat je na acht maanden wilt verbreken omdat de prijzen zijn ingezakt, kan dus dubbel pijn doen: je betaalt te veel én je betaalt om ervan af te komen.

Check vóór je tekent altijd deze punten:

1. Hoe hoog is de opzegvergoeding en verschilt die per resterende looptijd?
2. Welke tarieven staan er echt vast? Vaak alleen de kale leveringstarieven. Energiebelasting, btw en netbeheerkosten veranderen sowieso.
3. Wat zijn de voorwaarden bij verhuizing? Mag je meenemen, kosteloos beëindigen, of geldt de vergoeding gewoon?
4. Zit er een welkomstbonus in? Reken die eruit als je tarieven vergelijkt, anders vergelijk je appels met peren.
5. Wat gebeurt er na afloop? Veel contracten rollen automatisch door naar een variabel tarief dat niet per se scherp is.

Wat je vandaag kunt doen

Begin met vergelijken, ook als je nu niets wilt wijzigen. De ACM wees eerder al op tariefwijzigingen per 1 juli als logisch moment om je contract tegen het licht te houden; volgens Gaslicht.com kon dat tot €430 schelen. Dat soort verschillen ontstaan simpelweg doordat mensen jarenlang bij dezelfde leverancier blijven zitten.

Zoek daarna je werkelijke verbruik op. Zonder dat cijfer is elk aanbod een gok. Met de WattWijs verbruikscalculator reken je uit waar je huishouden ongeveer op uitkomt, en dan kun je aanbiedingen echt naast elkaar leggen in euro's per jaar in plaats van in centen per m³.

En zeg je nu ja tegen een prijs voor drie jaar, zorg dan dat je die kubieke meters ook echt nodig hebt. Elke m³ die je niet stookt, is immuun voor prijsstijgingen. Radiatorfolie achter radiatoren aan een buitenmuur en tochtband langs kierende deuren en ramen zijn klusjes van een middag. Wie de cv-ketel slimmer wil laten draaien, kijkt naar een slimme thermostaat die je stookuren echt terugbrengt. Meer van dit soort maatregelen op een rij vind je bij onze tips om gas te besparen.

Een vast contract beschermt je tegen de prijs. Isolatie en een lager verbruik beschermen je tegen de hoeveelheid. Dat tweede blijft werken, welke kant de markt ook op gaat.