Radiatorventilator: werkt het echt en hoeveel bespaar je ermee?

Werkt een radiatorventilator? Ja, je radiator geeft er meer warmte mee af: volgens Milieu Centraal zo'n 20 procent. Alleen betekent 20 procent meer warmte geen 20 procent minder gas. Het Regionaal Energieloket rekent voor het apparaat op zichzelf met 9 tot 15 euro besparing per jaar. Het wordt pas interessant als je daarna je cv-ketel lager zet of een warmtepomp hebt, want dan houdt de ventilator je huis warm bij een lagere watertemperatuur. Hieronder lees je voor wie dat de moeite waard is en voor wie niet.

Hoe werkt een radiatorventilator?

Het ding zit onder of tegen je radiator en blaast de warmte de kamer in. Zonder ventilator stijgt warme lucht langs de radiator omhoog en blijft hij vaak bij het plafond hangen. Met ventilator wordt die lucht sneller verspreid, en omdat het oppervlak van de radiator sneller afkoelt, kan hij meer warmte kwijt.

De ventilatoren schakelen zichzelf aan en uit. Vattenfall noemt een schakelpunt van zo'n 30 graden aan en 25 graden of lager uit. Stroomverbruik is verwaarloosbaar: Milieu Centraal heeft het over een paar kilowattuur per jaar, het Regionaal Energieloket over ongeveer dertig cent.

Hoeveel bespaar je echt met een radiatorventilator?

Minder dan de verpakking suggereert. Verkopers hebben het vaak over meer dan 20 procent besparing. Radar noemt dat een verkoopclaim, geen gemeten resultaat. Milieu Centraal geeft zelf toe dat de precieze besparing van de situatie in jouw huis afhangt.

Het Regionaal Energieloket durft wel een getal te noemen: 9 tot 15 euro per jaar. Dat komt doordat een kamer sneller op temperatuur is en de verwarming dus korter aanstaat. Gas is intussen duurder geworden (eind oktober kostte een nieuw vast jaarcontract gemiddeld zo'n € 1,90 per m³, meldt Keuze.nl), dus in de praktijk kan het wat hoger uitvallen. Het blijft een bedrag in de orde van een tientje tot een twintigtje.

Zet daar de prijs tegenover. Het energieloket noemt 35 tot 50 euro per standaard ventilator, en Milieu Centraal rekent met rond de 85 euro per meter radiator. Een set van zo'n 86 euro verdient zich bij 9 tot 15 euro per jaar pas na zes tot tien jaar terug.

Waar zit de echte winst? In je ketelinstelling

De Consumentenbond rekent voor dat een lagere aanvoertemperatuur van je cv-ketel 50 tot 100 m³ gas per jaar scheelt, zeker als je thermostaat nog aan/uit werkt. Bij € 1,90 per m³ is dat tussen de € 95 en € 190. Milieu Centraal adviseert de ketel op 50 of 60 graden te zetten en te kijken of het huis warm blijft. Volgens het Duurzaam Bouwloket draaien veel huizen op een aanvoertemperatuur van 75 tot 80 graden.

Het probleem: met koeler water geven je radiatoren minder warmte af en wordt een kamer trager warm. En precies daar komt de ventilator in beeld. Vattenfall zegt dat het effect het grootst is bij een lage watertemperatuur van de ketel. Zet je de ketel niet lager, dan is zo'n ventilator vooral een comfortkastje: je kamer is sneller warm, maar je stookt even lang en even heet.

Een waarschuwing, want die hoort erbij: zet het warme tapwater niet lager dan 60 graden. Dat is een kwestie van legionella, zeggen zowel Milieu Centraal als de Consumentenbond. Het gaat hier dus om de temperatuur van het verwarmingswater, niet die van je douche.

Voor wie loont een radiatorventilator wel?

• Je hebt een warmtepomp met gewone radiatoren. Het water is koeler dan bij een cv-ketel, dus de radiatoren geven minder af. Volgens Milieu Centraal vergroten de ventilatoren de warmteafgifte, waardoor de warmtepomp zuiniger werkt. Wil je weten wat je met je huis moet doen richting 2029? Lees dan warmtepomp verplicht vanaf 2029, waar ook staat hoe je alvast op lage temperatuur oefent.
• Je zet de ketel lager en een of twee kamers lopen achter. Dan los je het probleem op één plek op in plaats van de hele installatie weer hoger te zetten.
• Een kamer warmt traag op. Milieu Centraal noemt een werkkamer of hobbykamer als voorbeeld.
• Je radiatoren zijn oud. Die geven minder warmte af dan moderne exemplaren, en juist dan maakt extra luchtstroom verschil, schrijft Radar.

Wanneer helpt hij nauwelijks?

In deze gevallen steek je je geld beter ergens anders in. Bijvoorbeeld als je een goed geïsoleerd huis hebt met moderne, ruime radiatoren: Radar verwacht daar een beperkte winst. Het geldt ook als je ketel op 75 graden blijft staan en je dat niet gaat veranderen, want dan krijg je alleen een iets snellere kamer. En als je geluidsgevoelig bent. Een ventilator maakt wat geluid, en sommige mensen worden daar gek van. Milieu Centraal raadt aan om eerst één ventilator uit te proberen.

Heeft een radiator last van lucht in de leidingen? Dan lost geen enkele ventilator dat op. Ontlucht eerst, hoe dat precies gaat staat in radiator ontluchten: zo doe je het stap voor stap. Staat een radiator tegen een koude buitenmuur, dan is radiatorfolie een stuk goedkoper dan ventilatoren.

Welke radiatorventilator kies je?

Als je het wil proberen, begin dan klein. De SpeedComfort Duo is een set van twee ventilatoren voor radiatoren van 70 tot 120 cm, die je magnetisch bevestigt. Op bol kost hij op dit moment rond de € 86 en staat hij gemiddeld op 4,3 uit 577 beoordelingen. Genoeg om in één kamer te testen.

Heb je een brede radiator of wil je meerdere kamers uitrusten, dan is de Heatfan 5 Pro interessant. Dat is een set van drie met een smart controller, voor ongeveer € 190. Slimme bediening is meer luxe dan noodzaak, want de ventilatoren schakelen sowieso al mee met de temperatuur van de radiator. Betaal er alleen voor als je het gebruikt.

Zo test je het in één kamer

1. Noteer hoe lang het duurt voordat de kamer op temperatuur is bij je huidige ketelstand.
2. Plaats de ventilatoren en zet de ketel een stap lager. Vattenfall adviseert in stappen te gaan, eerst naar 70 graden en daarna naar 60.
3. Kijk na een week of de kamer nog prettig warm wordt. Zo ja, probeer de volgende stap. Zo nee, zet de ketel een stapje terug.
4. Vind je het geluid storend of merk je weinig verschil? Dan heb je voor € 86 geleerd dat jouw huis het niet nodig heeft. Dat is ook een uitkomst.

Wil je weten of je thermostaat zelf een rol speelt? Lees dan slimme thermostaat: hoeveel bespaar je echt.

Dit artikel bevat affiliate-links. Koop je iets via zo'n link, dan kan dat ons een kleine commissie opleveren zonder extra kosten voor jou. Ons advies blijft daar onafhankelijk van.